ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದ ಸೀತೆ

-ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಕಂಪ್ಲಿ.

 ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದ ಸೀತೆ <p><sub> -ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಕಂಪ್ಲಿ. </sub></p>

ಸೀತೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಅಷ್ಟು ಗಂಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಯಾವ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸೀತೆಯಿಂದಲೂ ದೂರವಿದ್ದ ರಾಮನನ್ನು ಅವಳೆಂದೂ ಶಂಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಕಾಲಿನ ಕನ್ನಡದ ಶಿಷ್ಟ ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದಂತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕೃತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶನ‘ಜೈಮಿನಿಭಾರತ’. ಈ ಕಾವ್ಯವು ಮೂವತ್ನಾಲ್ಕು ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಜೈಮಿನಿ ಮುನಿಯು ಜನಮೇಜಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯಿದು. ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಭೊಚಿತವಾಗಿ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ. ಈ ಕಾವ್ಯದ ಹದಿನೆಂಟರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದರವರೆಗಿನ […]

ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಊರ

-ಎಂ.ಎಂ.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್.

 ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಊರ <p><sub> -ಎಂ.ಎಂ.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್. </sub></p>

ಊರ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಬಾವಿ, ಬದಿಯಲ್ಲೇ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ದೊಡ್ಡ ಅರಳಿಮರ. ಇದರ ಕೆಳಗೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಆಗಿದ್ದನ್ನು ಯಾರೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮರದ ಕೆಳಗಿನ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನರ ಬದುಕು ಅಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಗೊತ್ತು. ಜಾತ್ರೆಗೆಂದು ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಊರು ಹೊಕ್ಕೊಡನೆ ನಮ್ಮೂರು ಹೌದೋ, ಅಲ್ಲವೋ ಎಂದೆನಿಸಿತು; ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ-ಮಠ-ಮರಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಅಳಿದುಳಿದ ಮನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಮ್ಮೂರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನೇ ಸೀಳಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಡಗಲಿ ತಾಲೂಕಿನ ಹಿರೇಹಡಗಲಿ ನನ್ನೂರು. […]

ಹೆದರಿ ಸಾಯೋರು

-ಗುರುಪ್ರಸಾದ ಕುರ್ತಕೋಟಿ.

 ಹೆದರಿ ಸಾಯೋರು <p><sub> -ಗುರುಪ್ರಸಾದ ಕುರ್ತಕೋಟಿ. </sub></p>

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡೆ, ಯಾವನಾದರೂ ಯಾವುದೋ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೆದರಿದ ಅಂದ್ರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಗದರಿಸುವ ಪರಿ ಎಂದರೆ `ಯಾಕ್ ಹೆದರಿ ಸಾಯ್ತಿ?’ ಅಂತ. ಮೊದಲೇ ಕಂಗಾಲಾದವನನ್ನು ಹೀಗೆ ಬೈದರೆ ಅವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನಾಗಬೇಡ! ಈ ಬೈಗಳು ಒಂದು ತರಹ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ತುಂಬೋ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೂಡ ಹೌದು. `ಕೂಲ್ ಡೌನ್ ಬ್ರೋ’ ಅಂದಂಗೆ! ಹೆದರಿಕೆ ಯಾವುದ್ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಯಾವ್ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವುದು ಆಯಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಧಿಸಿದ್ದು. ಆದರೆ ಕೆಲವರು, ನಾನು ಯಾರಿಗೂ ಹೆದರೋದೇ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಿರ್ತಾರೆ. ಅಂಥವರಲ್ಲೂ […]

ನನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕತೆ

-ಸಹನಾ ಕಾಂತಬೈಲು.

ನನ್ನ ತೋಟ, ಮನೆಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹೆಂಗಸರು ಯಾವ ಡಯಟನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕೊಟ್ಟ ಸಿಹಿತಿನಸು, ಎಣ್ಣೆತಿಂಡಿ, ರಾಶಿಅನ್ನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚೂರೂ ಬಿಡದೆ ಪ್ರಸಾದವೆಂಬಂತೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆ ಚಪ್ಪಟೆ. ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ಸುಂದರಿ ಎಂದು ಯಾವ ಅಳತೆಮಾಪನ ಇಟ್ಟು ಹೇಳುತ್ತಾರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ನನಗೇ ನಾಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದುವರೆಗೂ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಡಿದ್ದ ಹೊಟ್ಟೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಾದ ಮೇಲೆ ಅದ್ಹೇಗೆ ಬಲೂನು ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಂತೆ ಉಬ್ಬಿತು ಎಂದು […]

ಲಗೋರಿ ಎಂಬ ಲವ್ಲಿ ಗೇಮ್

-ಕೆ.ವಿ.ಪರಮೇಶ್.

 ಲಗೋರಿ ಎಂಬ ಲವ್ಲಿ ಗೇಮ್ <p><sub> -ಕೆ.ವಿ.ಪರಮೇಶ್. </sub></p>

ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಉಲ್ಲಾಸಕರ ಆಟ ‘ಲಗೋರಿ’. ಈ ಹೆಸರು ಪುಟಾಣಿಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಯುವಕರು ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯರಲ್ಲೂ ಉತ್ಸಾಹದ ಚಿಲುಮೆ ಮೂಡಿಸುವಂತಹದ್ದು. ಜನಪದ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮನರಂಜನೆಯೊಂದಿಗೆ, ದೈಹಿಕ ಕಸರತ್ತು ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಂದಲೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಆಟಗಳಿಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಧನಾತ್ಮಕ ಅಂಶ. ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಉಲ್ಲಾಸಕರ ಆಟ ‘ಲಗೋರಿ’. ಈ ಹೆಸರು ಪುಟಾಣಿಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ […]

ನೀರಸ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ನರಳುವ

-ವೈ.ಕೆ.ಸಂಧ್ಯಾ ಶರ್ಮ.

ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನಾನಿಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದ್ದು ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ ಅವರ `ಸೆನ್ಸಿಬಲ್ ಟಚ್’ ಕಾಣೆಯಾದದ್ದು! ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಬರವಣಿಗೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ವಹಿಸಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸುವುದು ನಿರ್ದೇಶಕರಾದವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲವೇ? ನಟ, ನಾಟಕಕಾರ, ಲೇಖಕ ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ ಅವರನ್ನು ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ ಬಲ್ಲೆ. ಪಿ.ಲಂಕೇಶರ ಒಡನಾಟವಿದ್ದ ಗಂಭೀರ ಬರಹಗಾರ ಎಂಬ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯೂ ಜೊತೆಗೆ. `ಮಾಯಾಮೃಗ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕೆಲವು ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೆ. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಸಹಜ ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣ, ಆಸಕ್ತಿಕರ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು, ಉತ್ತಮಾಭಿನಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಂಶಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ `ಸೀತಾರಾಂ […]

ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ದಿಗಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ರಿತುಪರ್ಣೊ ಘೋಷ್

-ಮಂಜುಳಾ ಪ್ರೇಮಕುಮಾರ್.

 ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ದಿಗಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ರಿತುಪರ್ಣೊ ಘೋಷ್ <p><sub> -ಮಂಜುಳಾ ಪ್ರೇಮಕುಮಾರ್. </sub></p>

ಬೆಂಗಾಳಿ ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ ರಿತುಪರ್ಣೊ ಘೋಷ್ ಮೃತರಾಗಿ ಇದೇ ಮೇ 30ಕ್ಕೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬುತ್ತವೆ. ಅವರ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಅವರಿಗೊಂದು ನುಡಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಹೇಳಲು ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿ. ರಿತುಪರ್ಣೊ ಘೋಷ್ (1963-2013) ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಮಹಾ ಪ್ರತಿಭೆ; ಬೆಂಗಾಳಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ. ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ನಟ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಾರ. ರಿತುಪರ್ಣೊ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿ ಸಿನಿಮಾವನ್ನೇ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಿದವರು. ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಣದ […]

ಕವನಗಳು

ಕವನಗಳು

ಆ ತಾಯಿ… ನೆನೆಯುತ್ತಾ… ಮಗಳು ಬರ್ತಾಳಂತ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ತಿದ್ದೆ ಜಾಣೆ ಬರ್ತಾಳಂತ ಜಗುಲಿಯಲಿ ಕಾಯ್ತಿದ್ದೆ ಬಂದಳು ಮಗಳು ಹೆಣವಾಗಿ ಹೋದಳು ಓದು ಮುಗಿಯಲೆ ಇಲ್ಲ ಹೊರಟೋದಳು…   ಓದಿದರೆ ಕಷ್ಟಗಳು ಓಡುವವು ದೂರಂತೆ ಬದುಕೀನ ಬಂಧನವ ಕಳಚಿಕೊಳ್ವದಂತೆ ಓದೂವೆ ನಾನು ಹೊಸ ಬಾಳಿಗೆ ಎನುತ ಓದೂವ ಸಡಗರದಿ ಒಲವಾದಳು   ಅಂಕಗಳು ಕಡಿಮೆಂದು ಚಿಂತೆ ಮಾಡದವಳು ಅಳಬೇಡ ಅಮ್ಮ ನೀ ಎನುತ ಎದೆಗಪ್ಪಿದಳು ಓದು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪಾಸಾದಳು ಬದುಕೀನ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಬಲಿಯಾದಳು   ಜಾಣೆ ನನಮಗಳು ಜೇನಂತ […]

ಡಮರುಗದ ನಾದಮುಂ ಢಣಢಣಮ್ ಎನುತ್ತಿರಲ್…

-ಕಾವ್ಯಶ್ರೀ ಎಚ್.

 ಡಮರುಗದ ನಾದಮುಂ ಢಣಢಣಮ್ ಎನುತ್ತಿರಲ್… <p><sub> -ಕಾವ್ಯಶ್ರೀ ಎಚ್. </sub></p>

ಹರಿಹರ ಕವಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಅನೇಕ ಪವಾಡಗಳು ಕೇಳಿಬಂದರೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಅವನ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಗುಣಗಳಿಗಾಗಿ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ರಾಜನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಶಿವಭಕ್ತಿನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ. ಹರಿಹರನ ರಗಳೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಎದೆಯೊಳಗೊಂದು ಡಮರು ನಿನಾದ ಚಿಮ್ಮಿ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಾಗದು. ಅವನ ಭಾಷೆ, ಲಯ, ಭಕ್ತಿಯ ತೀವ್ರತೆ ಅಂತಹದು. ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಶಿವನನ್ನು ಹೊತ್ತವನು. ಪೆರೆಯಾಳದೇವ- ಹೆರೆಯಾಳದೇವ-ಹರಿಹರದೇವ ಎಂಬುದು ಹರಿಹರನ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಡಾ.ಕಲಬುರ್ಗಿಯವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರರ್ಥ ಅರ್ಧಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದವ ಎಂದು. […]

ಕೌತುಕಗಳ ಕಣಜ

-ಪೂರೀಗಾಲಿ ಮರಡೇಶಮೂರ್ತಿ.

 ಕೌತುಕಗಳ ಕಣಜ <p><sub> -ಪೂರೀಗಾಲಿ ಮರಡೇಶಮೂರ್ತಿ. </sub></p>

ನಿನಗೆ ಲಾಭ ಬರದಿದ್ದರೂ ನನ್ನಿಂದ ಲಾಸ್ ಆಯ್ತು ಅನ್ನೋ ಮಾತು ಬ್ಯಾಡ ಅನ್ನೋರೆ ಜಾಸ್ತಿ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳೀಲಿ. ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಳವಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಪೂರೀಗಾಲಿ ನನ್ನ ಊರು. ಊರ ಮುಂದೆ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನನ್ನು ನೆನೆಸುವ ದೊಡ್ಡ ಅರಳಿಮರವಿದೆ. ಯಾವ ಕಾಲದ್ದೋ, ಯಾರು ನೆಟ್ಟಿದ್ದೋ. ಭೀಷ್ಮನ ಛಾಯೆ ಆ ಮರಕ್ಕಿದೆ. ಅಲ್ಲೇ ಬದಿಗೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಗಡ್ಡ ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಧ್ಯಾನಸ್ಥನಾಗಿರುವ ಮುನಿದೇವರ ಮರವೂ ಉಂಟು. ಊರಿನ ಮೊಗಸಾಲೆಯ ಬಯಲಿಗೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ. ಅಲ್ಲೇ ಊರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ನೀರೆತ್ತುವ ಬಾವಿ, ಜತೆಗೆ […]

ನನ್ನ ಕ್ಲಿಕ್

ಮೀನುಗಾರನ ಚಿತ್ತಾರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಒಂದು ಕಲೆ. ಗಾಳ ಹಾಕಿ, ಅಥವಾ ಬಲೆಯಿಂದ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಮೀನುಗಾರರ ಕುಲಕಸಬು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಾರ ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿರುವಾಗಲೇ ದೃಶ್ಯಕಾವ್ಯ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರ ನಿಂತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಲೆ ಹರಡಿದ ನಂತರ ಉದ್ದ ಬೆತ್ತದಿಂದ ನೀರಿಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದಾದ ತಲ್ಲಣಕ್ಕೆ ಮೀನುಗಳು ಚದುರಿ ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಲಿ ಎಂಬುದು ಆತನ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ಆತ ಬಡಿದ ರಭಸಕ್ಕೆ ನೀರು ಚಿಮ್ಮಿ, ಸಂಜೆಯ ಸೂರ್ಯ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿ ಚಿತ್ತಾರ ಮೂಡಿರುವುದು ಮೀನುಗಾರನ […]

ನಾನು ಫಿನ್ನಿಶ್ ಭಾಷೆ ಕಲಿತದ್ದು!

-ಜಯಶ್ರೀ ದೇಶಪಾಂಡೆ.

 ನಾನು ಫಿನ್ನಿಶ್ ಭಾಷೆ ಕಲಿತದ್ದು! <p><sub> -ಜಯಶ್ರೀ ದೇಶಪಾಂಡೆ. </sub></p>

ಅದೇಕೋ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಕ್ಲಾಸುಗಳು ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆ ಅಪರಿಚಿತ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ನನಗಂತೂ ಏನೋ ಅಕ್ಕರೆ ಹುಟ್ಟಿಬಿಟ್ಟಿತು. ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ದಿನ ಮಾತ್ರ ಕ್ಲಾಸು ಎಂದು ಟೈಮ್ ಟೇಬಲ್ ಕೊಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಮಂಗಳವಾರ, ಗುರುವಾರ, ಶುಕ್ರವಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಚಾತಕಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಕಾದು ಕೂತಿರುತ್ತಿದ್ದೆ. ಪ್ರತಿಬಾರಿಯಂತೆ ಈ ಸಲವೂ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‍ಗೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ನಾನು ನಿರ್ಧಾರವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿರುವಾಗ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತುಬಿಡುವುದು! ಹಾಗೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಸಲವೂ ಮಾಡಿರುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ಆ ನಿರ್ಧಾರದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧ […]

ಕನ್ನಡ ಗಜಲ್ ಹಾದಿ

-ಶ್ರೀದೇವಿ ಕೆರೆಮನೆ.

 ಕನ್ನಡ ಗಜಲ್ ಹಾದಿ <p><sub> -ಶ್ರೀದೇವಿ ಕೆರೆಮನೆ. </sub></p>

ಕನ್ನಡದ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಗಜಲ್. ಉರ್ದು ಕಾವ್ಯದ ರಾಣಿ ಗಜಲ್ ಈಗ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಾಸಕ್ತರ, ಕವಿಗಳ ಕಣ್ಮಣಿ. ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಓದುಗರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬರೆಯುವ ಎಲ್ಲರೂ ಗಜಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದುದು ತೀರಾ ಆವಶ್ಯಕ. ಮೂಲತಃ ಅರಬ್ಬಿ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದ ಗಜಲ್‍ನ ಮೂಲ ಹುಡುಕಿದರೆ ಧೀರರ ಹೊಗಳಿಕೆ, ದಾರ್ಶನಿಕತೆಯನ್ನು ತುಂಬಿzಮಧುರ, ಪ್ರೀತಿ-ಪ್ರೇಮದ ಅನುಭೂತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಯೌವನ, ಮಧು, ಮುಕ್ತತೆ, ಶೃಂಗಾರಭಾವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪೀಠಿಕೆಯ ದ್ವಿಪದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಸೀದ್ ಎನ್ನುವ ಕಾವ್ಯ […]

ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಯ ಜನಪದ ಕ್ರೀಡೆಗಳು

-ಕೆ.ವಿ.ಪರಮೇಶ್.

 ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಯ  ಜನಪದ ಕ್ರೀಡೆಗಳು <p><sub> -ಕೆ.ವಿ.ಪರಮೇಶ್. </sub></p>

ಗ್ರಾಮೀಣ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ಆಟಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಸೀಮಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವಂತಹ ಆಟಗಳು. ಅವುಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟವೇ ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಹೆಸರಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇವುಗಳಿಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಗುಪ್ಪಾಟ, ಟೊಪ್ಪಿಯಾಟ, ಗೋಣಿಚೀಲ ಓಟ, ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ಓಟ ಮತ್ತಿತರ ಆಟಗಳಿವೆ.   ಕಪ್ಪೆಗುಪ್ಪಾಟ ಈ ಬಗೆಯ ಆಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದ್ದರೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಆಯಾ ಊರು ಅಥವಾ ಸೀಮಿತ […]

ಬರ್ನಿಂಗ್ (2018) ಸದ್ಯದ ಬದುಕು, ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸೋಸಿಯಾಲಜಿ ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ರೂಪಕ.

-ಪ್ರದೀಪಕುಮಾರ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಕೆಂಚನೂರು.

 ಬರ್ನಿಂಗ್ (2018) ಸದ್ಯದ ಬದುಕು, ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸೋಸಿಯಾಲಜಿ ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ರೂಪಕ. <p><sub> -ಪ್ರದೀಪಕುಮಾರ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಕೆಂಚನೂರು. </sub></p>

‘ಬಾರ್ನ್ ಬರ್ನಿಂಗ್’ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯಾಧರಿಸಿದ ಈ ಕೊರಿಯಾ ಚಿತ್ರ 2018ರ ಕಾನ್ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದು ಮೊತ್ತಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶವನ್ನು ಆಸ್ಕರ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿದೇಶೀ ಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದೆ. ಏಶ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಲಕ್ಷಣ ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿ ಒದಗಿರುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವೈವಿಧ್ಯದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಮಗೆ ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ವಸಾಹತೋತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ […]

ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರು

-ಬಾಲಚಂದ್ರ ಬಿ.ಎನ್.

ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ದುಃಖ ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಶ್ರೀಮುಖಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅಮೃತವಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ‘ನಾನು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಶಿಶು ಅಷ್ಟೇ’ ಎಂಬ ಮಹಾ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ರಾಜಾವಾಣಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ‘ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರದ ಮೇಲೆ ಆಸೆ ಇಲ್ಲ’ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡಗೌಡರ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಇತ್ತ ವರಗಳು ಎಂಥವು? ಪ್ರಜಾಜನ ಮಂದಾರ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ ರಾಜರು ಒಮ್ಮೆ ಮಾರುವೇಷ ತೊಟ್ಟು ರಾಜ್ಯದ ಪರ್ಯಟನೆಗೆ ಹೊರಟರು. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಸುಭಿಕ್ಷೆ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಎತ್ತ ನೋಡಿದರತ್ತ ಜನರು ಅಗ್ಗದ ಮದ್ಯ […]

ಕವನಗಳು

ಕವನಗಳು

ಅಂತಿಂಥ ಹೆಣ್ಣಲ್ಲ! ನೆನಪಿರಕೇನು ಕಮ್ಮಿ ವಯಸೆ? ಪಾಪ ಅರಳು ಮರಳು! ಅಷ್ಟು ಕಾಣದೆ ನಿಮಗೆ? ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಬೀದಿ ತಿರುಗಿರಬೋದು ಸೆರಗು ಹಾರಿಸಿ ಕಣ್ಣು ಹೊಡೆದಿರಬೋದು ಗಂಡನೆಂಬ ಪ್ರಾಣಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಇದೆಲ್ಲ ಏಕಿತ್ತು? ಪಾಪ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡು! ಇಡೀ ಜೀವನ ಪರಗಂಡನ ಜತೆ ನವೆದಳಲ್ಲ ಅವಳೇನು ಬೇಕಂತ ಮಾಡಿದಳೆ? ಕೂತುಣ್ಣುವವರೆ ಎಲ್ಲ ದುಡಿವವರೆ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ ತನ್ನನ್ನೂ ತನ್ನವರನ್ನೂ ಸಂಭಾಳಿಸಿದ್ದೇನು ಸಾಮಾನ್ಯನ? ಅವಳದೂ ಪಾಪ ಹೇಸದ ಜೀವ ತಾನೆ? ಹಿರಿತನದ ಅಧಿಕಾರ ಹೇಳಿಕೇಳಿ ಬಂದೀತೆ? ಎಳೆಯರು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದರೆ ಎಷ್ಟು ಕಳವಳ […]

ಕವನಗಳು

ಕವನಗಳು

ಬುದ್ಧ ಬರುವ ತನಕ ಗೆದ್ದವನ ವಿಜಯೋತ್ಸಾಹದಲ್ಲೂ ಸೋತವನ ಅಳು, ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳ ಪಿಸುಮಾತು ಬಹುದೂರದವರೆಗೂ ಕೇಳಿಸುತಿದೆ ರಮಜಾನು ದಸರಾ ದೀಪಾವಳಿ ಈದ್ ಗಣೇಶ ಕ್ರಿಸ್‍ಮಸ್ ಹಬ್ಬಗಳ ಮುಂಜಾವಿಗೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಯೇ ಬೇಕೆಂದು ಆರಕ್ಷಕರು ಮುಂಗಡ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆಸೋರುತಿದೆ ಗೆಳೆಯಾ …ಪೆಟ್ರೋಲು ಮನೆಮನೆಯ ಮೂರ್ಖಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಹತ್ತುವುದಷ್ಟೇ ಬಾಕಿ ಸಾಲಿಯಿಂದ ಬಂದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನು ತಾಯಿಯೊಬ್ಬಳು ದಿನಾ ಎಣಿಸುತ್ತಾಳೆ ರಿಜರ್ವ್ ವ್ಯಾನು, ಆಂಬುಲೆನ್ಸುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಚಕ್ರಗಳನು ಜೋಡಿಸಿಡಲಾಗಿದೆಒಪ್ಪಂದಗಳೆ ಇವೆ ಗಡಿಗಳಾಚೆಯ ಯುದ್ಧ ವಿರಮಿಸಲುಒಪ್ಪಂದಗಳಾಗಿವೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ… ಆರಂಭಿಸಲುಗಡಿಯಂಚಿಗೆ ಹೋದ ಬುದ್ಧನಿನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ ಇನ್ನೇನಿದ್ದರೂ […]

ನಿಮ್ಮ ಓಟು ಯಾರಿಗೆ ?

-ಎಂ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ.

ಟೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೋದಿ, ‘ಭಾಯಿಯೋ… ಔರ್ ಬೆಹನೋ…’ ಎಂದರು. ‘ದೋ ಹಜಾರ್…’ ಎಂದು ಭಾಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದಾಗ ನೋಟು ಬ್ಯಾನ್ ಆಗುತ್ತೆ ಎಂದು ಜನ ನಡುಗಿಹೋದರು. ಆದರೆ ದೋ ಹಜಾರ್ ರೂಪಾಯಿ ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಿದ್ದೀವಿ, ಇದು ಮೊದಲ ಕಂತು, ಒಟ್ಟು ಆರು ಸಾವಿರ ಕೊಡ್ತೀವಿ ಎಂದಾಗ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟರು.     ಅಜ್ಜಿಯೊಬ್ಬಳು ಫುಟ್‍ಪಾತ್ ಮೇಲೆ ಹುರುಳಿಕಾಯನ್ನು ಗೋಣೀಚೀಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಳು. ‘ಬರ್ರೀ ಬರ್ರೀ ಎಳೇ ಹುರುಳಿಕಾಯಿ, ಮುಟ್ಟಿದ್ರೆ ಮುರಿಯುತ್ತೆ, ಬೇಯಿಸಿದರೆ ಕರಗುತ್ತೆ’ ಎಂದು […]

ಕಾಲ, ದೇಶದ ಹಂಗು ಮೀರಿ…

-ಬಿ.ಶ್ರೀಪಾದ ಭಟ್.

ಫೆಬ್ರವರಿ 21ರಿಂದ 28ರವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 11ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಕೆಲವು ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.   THREE FACES (ಮೂರು ಮುಖಗಳು) ಆಕೆ ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿ, ಮಾರ್ಜಿಯಾ. ಇರಾನ್‍ನ ದೂರದ, ಬೆಟ್ಟಗಾಡುಗಳ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿರುವ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಅಣ್ಣನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕರ್ಮಠತನದ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ, ಪುರುಷಾಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೇಕುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಆದರೆ ಮಾರ್ಜಿಯಾಗೆ ಟೆಹರಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಚಿತ್ರನಟಿಯಾಗುವ ಆಸೆ. ಆದರೆ ಆಕೆಯ ಗ್ರಾಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು ಈ ಸಿನಿಮಾ, ಸಂಗೀತ […]