2nd July 2018

ಸರ್ಕಾರಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಆಡಳಿತಗಾರರ ನೇಮಕ
ಎಷ್ಟು ಸರಿ?

ರವಿ ಹಂಜ್

ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಫಲ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನಾನೂ ಕೂಡಾ ಅಮೆರಿಕಾದ ಫೆಡರಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಆ ಯೋಜನೆಗಳು ಫಲಪ್ರದವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಆಡಳಿತ ತಜ್ಞರಿಂದ ಅರ್ಜಿ ಕರೆದಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಮೋದಿ ಭಕ್ತರು ಇಂತಹ ಘನಕಾರ್ಯವನ್ನು ಈ ಮೊದಲಿನ ಯಾವ ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ಏಕೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಬೆರಳಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೊಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ನಿರ್ಣಯವೆಂಬುದು ಅವರ ಖಚಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಮೋದಿ ವಿರೋಧಿಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಮೂಲೆಗೆ ತಳ್ಳುವ ಷಡ್ಯಂತ್ರವೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಸತ್ಯ ಯಾವುದು? ಎರಡೂ ಬಣಗಳ ಪರಸ್ಪರ ದೂಷಣೆ, ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ, ಏಕತಾನತೆ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ನೋಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ನಿರ್ಣಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಗಳು ಗೋಚರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪಾಸಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ‘ದೊರೆ’ಗಳೇ ಮುಂದೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪಾಸು ಮಾಡಿ ‘ಬಾಬು’ಗಳಾಗಿ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಾಸು ಮಾಡಿದವರ ವ್ಯವಹಾರಗ್ರಹಿಕೆ, ಆಡಳಿತದ ಅನುಭವ, ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂದೂ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವೆನಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗಿರಬಹುದಾದ ಜಾಣ ಉತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವರ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ರೋಚಕತೆಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ.

ಇರಲಿ, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಸರ್ಕಾರಿ, ಸಹಕಾರಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಥವಾ ಸೇವಾಸಂಸ್ಥೆಗಳಿರಬಹುದು) ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯ ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳಿರಬೇಕು: ಆಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ ತೊಡಗಿರುವ ಮೂಲ ಕಸುಬಿನ ಅರಿವು, ಆಯವ್ಯಯ ಪತ್ರದ ಸಮತೋಲನ, ಆಡಳಿತದ ಸರಳೀಕರಣ, ಅಲ್ಪಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಜನೆಗಳು, ಆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವ ಮಾರ್ಗ, ಬರಬಹುದಾದ ಅಡಚಣೆಗಳು, ಆ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಸೂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಿಗೆ ತಿಳಿದಿಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಉಪಗುರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ತಂಡವನ್ನು, ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ನಿಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿನ ಪರಿಣತಿ ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಆ ಯೋಜನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಘನ ಉದ್ದೇಶ/ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಹೇಗೆ ಸಹಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಕ್ತಾರಿಕೆ ಗುಣಗಳೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಎನ್ನಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಯಾ ತರಬೇತಿಗಳು ಹೊಂದಿವೆಯೇ? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ! ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತೊಡಗಿರುವ ಮೂಲ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯದ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ/ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಅನುಭವಿಗಳಿರುತ್ತಾರೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಖಾಸಗಿ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಗಿಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಈ ಗುಣಗಳು ಬೇಕೇಬೇಕು; ನಿರಂತರ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿತ್ಯನೂತನವಾಗುತ್ತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಾಗಬೇಕಾದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯ.

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಐ.ಎ.ಎಸ್. ಅಧಿಕಾರಿ ಈ ರೀತಿಯ ಕ್ಷಿಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿಲ್ಲ. ಇದು ಟಿ.ಎನ್.ಶೇಷನ್ ಅವರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿಯೂ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಮಾತು! ಇದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಖಾತ್ರಿಯೆಂಬ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಜಡವ್ಯವಸ್ಥೆ -ಯಾವುದು ಕಾರಣವೋ ನಾನರಿಯೆ. ಆದರೆ ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಮತ್ತದೇ ರೋಚಕತೆ, ಪ್ರಚಾರದ ಹಪಾಹಪಿ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ಆಗಬಹುದಾದ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳಿವೆಯೇ ಹೊರತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಇನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಈ ನಿರ್ಣಯದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬರೋಣ. ಈ ರೀತಿಯ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಖಂಡಿತ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲ! ದಿವಂಗತ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ಇದೇ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದರು; ಸ್ಯಾಮ್ ಪಿತ್ರೋಡಾರನ್ನು ಕರೆ ತಂದು ಸಿ-ಡಾಟ್ ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವಲಯದ ಕ್ಷಿಪ್ರಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದರು.

ಒಂದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯದ ಖಾಸಗಿ ಅನುಭವದಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಸ್ಯಾಮ್ ಪಿತ್ರೋಡಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಿದರು! ಆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅನುಭವಿ ಹಾಕಿದ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಿಂದಲೇ ಇಂದು ಭಾರತ ಐ.ಟಿ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿರುವುದು ಎನ್ನಬಹುದು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತಯಂತ್ರದ ಬಾಬುಗಳು ಇವರ ವೇಗಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಲಾಗದೆ ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ನನಗೇನು ಲಾಭ ಎಂಬ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಇತರೆ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯದ ಜನ ಭಾರತದೆಡೆ ಮುಖ ಮಾಡದೆ, ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ‘ಮರಳಿ ಗೂಡಿಗೆ’ ಕರೆ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಗೂಡು ಸೇರಿತು.

ಆ ನಂತರ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಯೋಜನೆ. ಇದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದವರು ಕೂಡಾ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ನಂದನ್ ನೀಲೇಕಣಿಯವರು! ಸರ್ಕಾರಿ ಪರಿಹಾರಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಖಾತೆ, ತೆರಿಗೆ, ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತಿತರೆ ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಜೋಡಿಸಿದರೆ ಬಹುಪಾಲು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದೆಂಬುದು ನೀಲೇಕಣಿಯವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರ ನಂತರ ‘ಬಾಬು’ಗಳ ಕೈವಶವಾಗಿರುವ ಆಧಾರ್, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿ ಗೋಣಿಚೀಲದ ಮೂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಖಾಲಿ ಅಪಾರ್ಟ್‍ಮೆಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾಥವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ!

ಸ್ಯಾಮ್ ಪಿತ್ರೋಡ ಮತ್ತು ನಂದನ್ ನೀಲೇಕಣಿ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಈ ನಿರ್ಣಯ ಖಂಡಿತ ಉತ್ತಮವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತರಹದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೀರಾವರಿ, ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಅರಣ್ಯ, ಹಣಕಾಸು, ತೆರಿಗೆ, ಪರಿಸರ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಬಲ್ಲರೆಂದು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ! ಏಕತಾನತೆಯ ಆಡಳಿತಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಚುರುಕು ಮುಟ್ಟಿಸುವ, ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮವನ್ನು ತೋರುವ ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಫಲ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನಾನೂ ಕೂಡಾ ಅಮೆರಿಕಾದ ಫೆಡರಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಆ ಯೋಜನೆಗಳು ಫಲಪ್ರದವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಸ್ಯಾಮ್ ಪಿತ್ರೋಡಾ

ಹಾಗಾಗಿ ನನ್ನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಅನುಭವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ನಿರ್ಣಯ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು, ದಿವಂಗತ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರಂತೆಯೇ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಾಗರೋತ್ತರ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚಿಸಬೇಕು. ಜಾಗತೀಕರಣ ಇಂದಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ, ಯಾವ ಎಡ/ಬಲ ಪಂಥದವರೂ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ! ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಅನುಭವದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇಂದಿನ ತುರ್ತಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು. ಆ ಕಾರಣವಾಗಿಯೇ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸದೃಢ ದೇಶ ಕಟ್ಟುವ ಘನಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳೂ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸದುದ್ದೇಶವೇ ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಆ ಆಶಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿಯೇ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತರಾದವರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ! ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಈ ನಿರ್ಣಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕವೇನಲ್ಲ; ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಆಶಯದ ವಿಸ್ತೃತ ಭಾಗವಷ್ಟೇ. ಅದಲ್ಲದೇ ಈ ಹುದ್ದೆಗಳು ಮೂರರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಹಂಗಾಮಿ ಹುದ್ದೆಗಳು, ಅದೂ ಆಯ್ದ ಕೆಲ ಇಲಾಖೆ/ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ! ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಶಸ್ವಿ ಎನಿಸಿದರೆ ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗುವುದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ನಂದನ್ ನೀಲೇಕಣಿ

ಆದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿರುವವರು ತಮ್ಮ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಪ್ರಭಾವಿ ಖಾಸಗಿ ಆಪ್ತವಲಯವನ್ನು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ ಷಡ್ಯಂತ್ರ ಹೂಡುವ ಅಪಾಯವೂ ಇದೆ. ಈ ಕ್ರಮ ಐ.ಎ.ಎಸ್. ಮತ್ತು ಐ.ಎ.ಎಸ್. ಅಲ್ಲದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕುಟಿಲ ವಾಮಮಾರ್ಗಗಳಿಗೂ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ, ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೆ ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ಯೋಜನೆಯಾಗುವಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ.

ಈ ರೀತಿಯ ಯಾವುದೇ ಘನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಾತೀತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪರಂಪರೆಯೇ ಇದೆ! ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ತು, ರಾಜ್ಯಸಭೆಗಳ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಓಲೈಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತ, ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲಿಗ ಘನ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನೋ ಅಥವಾ ಘಟ್ಟಿ ಕುಳಗಳನ್ನೋ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದಿದೆ. ಆ ದೂ(ದು)ರಾಲೋಚನೆಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ವಿರೋಧಪಕ್ಷಗಳೂ ಇದೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಕೋಳಿಯೆಂದು ಮೋದಿಯವರ ಈ ನಿರ್ಣಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಿಲ್ಲವೆನಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ತಂದು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಎಂತಹ ಘನ ಉದ್ದೇಶದ ಯೋಜನೆಗಳೂ ಹಳ್ಳ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಪೂಜಾರಿಯವರ ಸಾಲಮೇಳದಿಂದ ಮಲ್ಯ, ನೀರವ ಮೋದಿಗಳ ಸಾಲಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ನೋಟ್ ಬ್ಯಾನ್‍ವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಘನ ಉದ್ದೇಶದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹಳ್ಳ ಹಿಡಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಆಡಳಿತವರ್ಗ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಕರತಲಾಮಲಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಮೋದಿಯವರ ಕಿವಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಮಲವನ್ನೇ ಮುಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಅದರದೇ ಆದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಾಗ ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಬದ್ಧತೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ!

*ಮೂಲತಃ ದಾವಣಗೆರೆಯ ರವಿ ಹಂಜ್ ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕದಿಂದ ಶಿಕಾಗೋ ನಗರ ವಾಸಿ. ಉದ್ಯೋಗ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ತಜ್ಞ. ಕೃಷಿ, ಬ್ಲಾಗು ಬರಹ, ಅನುವಾದ ಹವ್ಯಾಸ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ‘ಜುಗಾರಿ ಕ್ರಾಸ್’ನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರೊ. ರವೀಂದ್ರ ರೇಷ್ಮೆ

ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶ - ಪಕ್ಷ ರಾಜಕಾರಣದ ಪತನ

June 2018

ಡಾ.ಟಿ.ಆರ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬುಡ ಗಡಗಡ!

May 2018

ಸುಧೀಂದ್ರ ಹಾಲ್ದೊಡ್ಡೇರಿ

ಬೆಳ್ಳಂದೂರಿನಲ್ಲಿ ನೊರೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದೊಡೆ...!

May 2018

ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ

ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ರಾಜಕಾರಣ

April 2018

ಹನುಮಂತರೆಡ್ಡಿ ಶಿರೂರು

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ !

April 2018

ದಾಸನೂರು ಕೂಸಣ್ಣ

ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿಏಕೆ ಬೇಕು?

March 2018

ಡಿ. ಎಸ್. ನಾಗಭೂಷಣ

ಕನ್ನಡ ಮೊದಲು ನಂತರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್

March 2018

ಡಾ.ಕಿರಣ್ ಎಂ.ಗಾಜನೂರು

‘ನಿಮ್ಮ ದನದ ಬಾಲ ನೀವೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ’

February 2018